نقش حیاتی ایران در اکو

زمان انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۵ - ۰۷:۱۶

اقتصاد ایران: ایران به عنوان یکی از بنیانگذاران اکو از اعضای فعال این سازمان همکاری اقتصادی منطقه ای محسوب می شود که همواره آمادگی خود را برای به اشتراک گذاشتن مزیت های اقتصادی، علمی و فنی خود با دیگر کشورها اعلام کرده است.

به گزارش پایگاه خبری اخبارخوب به نقل از خبرگزاری اقتصادایران ،  ایران، پاکستان و ترکیه در سال ۱۳۴۳ (۱۹۶۴) برای نخستین بار سازمان همکاری عمران منطقه ای (آر سی دی) که در سال ۱۳۶۴ به سازمان همکاری های اقتصادی (اکو) تغییر نام یافت را پایه‌ریزی  کردند و بعداز فروپاشی شوروی سابق کشورهای ازبکستان، افغانستان، تاجیکستان، ترکمنستان، جمهوری آذربایجان، قزاقستان و قرقیزستان به این سازمان پیوستند.
این ۱۰ کشوراز نظر جغرافیایی در یک منطقه استراتژیک با منابع غنی اقتصادی و تمدن و فرهنگ های ارزشمند قرار دارند، و رشد اقتصادی ۵،۴ درصدی کشورهای منطقه از پتانسیل این سازمان محسوب می شود اما با وجود همه این ظرفیت ها و امکانات، اکو به دستاوردهای در حد انتظاری نرسیده ااست.


هرچند این کشورها ممکن است از نظر اقتصادی و سایر زمینه ها همطراز یکدیگر نباشند اما می توانند در کنار یکدیگر به توسعه و پیشرفت کشور خود و منطقه کمک شایانی بکنند. رشد تجارت و معاملات سازمان همکاری اقتصادی اکو راضی کننده نیست در حالی که ظرفیت ها و توانمندی های کشورهای عضو بیش از این مقدار است.
هادی سلیمان پور دبیرکل سازمان همکاری اقتصادی اکو آذرماه ۹۷، حجم تجارت کنونی بین اعضای این سازمان را حدود ۶۰ میلیارد دلار در سال اعلام کرد و گفت: پیش بینی می شود تا سال ۲۰۲۵ این میزان به بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار درسال برسد.
حجم تجارت درون منطقه ای اکو کمتر از تجارت فرامنطقه ای است؛ این در حالی است که  میزان حجم تجارت بین اعضا از مهمترین شاخص های همگرایی منطقه ای است.  به اعتقاد کارشناسان اقتصادی گرچه اشترکات مذهبی، فرهنگی و تاریخی، کشورهای عضو اکو را به هم نزدیک می کند اما همجواری جغرافیایی، بزرگترین مزیت این کشورهاست این همجواری سرنوشت ساکنان منطقه را به هم گره زده و از این رو تحولات هرکدام از آنها بر کشورهای دیگر متاثر است.
اکنون اکو با مسائل زیست محیطی و اقتصادی، تغییرات اقلیمی، خشکسالی، تخریب محیط زیست و ریزگردها مواجه است که حل آنها در گرو هم افزایی و تدوین راهکارهای مناسب و به موقع کشورهاست.

کشورهای یاد شده تاکنون نتوانسته اند در باره مسایل بالا به تفاهم و همکاری تاثیرگذار برسند در حالی که در طول تاسیس و فعالیت این سازمان، ایران یکی از کشورهای عضو بود که همواره بر رفع این مسایل در منطقه تاکید داشت.
هدف ایجاد سازمان همکاری اقتصادی اکو بیشتر اقتصادی است و کمتر به مسایل دیگر می پردازد بنابراین برای تبدیل شدن به یک بلوک اقتصادی باید به توانمندی ها و ظرفیت های اقتصادی خود نگاه کند.
اقتصاد ۱۰ کشور عضو این سازمان با هم تفاوت هایی دارد یعنی ترکیه و سپس ایران از نظر اقتصادی با ۸ عضو دیگر فاصله دارد و همین خصوصیت باعث می شود که این دو کشور بتوانند بیشتر درتحولات این سازمان و منطقه نقش ایفا کنند.
در زمان حاضر زمینه های همکاری بسیاری در زمینه نفت و گاز، معادن و تولید برق در میان اعضای سازمان اکو وجود دارد. ایران در هریک از این بخش ها و صنایع از نیروهای آزموده بهره مند است که می تواند به کمک سایر اعضای اکو بشتابد.
آمارنشان می دهد که منطقه اکو با احتساب منابع انرژی فسیلی حوزه دریای خزر و ایران، یک سوم ذخایر انرژی (نفت و گاز و دیگر منابع انرژی) جهان را در اختیار دارد. اما با وجود این، اکو هنوز در نقش یک سازمان منطقه ای نتوانسته در تحولات منطقه ای و فرامنطقه ای نقش اساسی ایفا کند.
در زمان حاضر مشکلات مختلفی بر سر راه افزایش تجارت درون منطقه ای اکو وجود دارد که از آن جمله می توان موانع تعرفه ای و غیر تعرفه ای، هزینه بالای حمل و نقل و رقابت در صادرات را نام برد . اکو با آگاهی از این مشکلات، برنامه ها و طرح های خود در بخش تجارت و سرمایه گذاری را در چارچوب یک استراتژی دو خطی پی گیری می کند.
این سازمان هنوز قادر نبوده قدرتمند و پرتحرک در منطقه حاضر باشد، اکو برای رسیدن به آهداف خود راه درازی در پیش رو دارد. بخش زیادی از تحرک مورد انتظار در سازمان برعهده کشور میزبان مقر دبیرخانه آن یعنی ایران است.
البته تهران در صورتی می تواند در این کار موفق شود که سایر کشورهای عضو نیز در تحقق اهداف این سازمان تلاش کنند.
گزارش از: علی حبیبی


منبع خبر